Phòng thí nghiệm đầu tiên công bố trình tự gene nCoV bị đóng cửa

Dữ liệu về nCoV do phòng thí nghiệm ở Thượng Hải công bố. Ảnh: SCMP.

Nhà chức trách yêu cầu đóng cửa phòng thí nghiệm hôm 12/1 - một ngày sau khi giáo sư Zhang Yongzhen và cộng sự chia sẻ trình tự gene với các nhà khoa học trên thế giới. Việc công bố dữ liệu giúp giới nghiên cứu phát triển bộ kit xét nghiệm virus, South China Morning Post, 28/2 đưa tin.

"Trung tâm không được giải thích về lý do đóng cửa phòng thí nghiệm để sửa chữa. Chúng tôi đã nộp 4 đơn xin phép mở cửa trở lại nhưng không nhận được hồi âm", nguồn tin giấu tên ở trung tâm cho biết. "Việc đóng cửa ảnh hưởng lớn tới các nhà khoa học và nghiên cứu của họ trong lúc cần gấp rút tìm kiếm biện pháp kiểm soát dịch bệnh do nCoV".

Nhóm của giáo sư Zhang phân lập và hoàn thành trình tự gene virus mới vào ngày 5/1, hai ngày trước khi Trung Quốc đưa ra thông báo chính thức về các ca viêm phổi lạ do virus gây ra ở Vũ Hán. Trung tâm phiên dịch tại Thượng Hải báo cáo phát hiện với Ủy ban Y tế Trung Quốc cùng ngày và đề xuất tiến hành các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát phù hợp ở nơi công cộng, do bệnh nhân mà các nhà nghiên cứu lấy mẫu vật có triệu chứng nghiêm trọng và virus rất giống một họ phát hiện trước đây ở loài dơi.

Ít giờ sau khi nhóm của giáo sư Zhang công bố trình tự, Ủy ban Y tế Trung Quốc thông báo họ sẽ chia sẻ dữ liệu với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Sau đó, cơ quan được chỉ định gửi thông tin cho WHO là Viện Vi trùng học Vũ Hán. Hôm 11/1, nhóm nghiên cứu công bố phát hiện trên trang virological.org và GenBank, kho dữ liệu mở cho phép các nhà khoa học tải, chia sẻ, sử dụng và phân tích dữ liệu. Trong vòng một tuần sau đó, vài công ty ở Trung Quốc tuyên bố họ đã phát triển bộ kit chẩn đoán virus.

Phát hiện của giáo sư Zhang và cộng sự được xuất bản hôm 3/2 trên tạp chí Nature. Nhóm nghiên cứu cho biết họ thu thập mẫu bệnh phẩm từ một bệnh nhân có triệu chứng sốt, chóng mặt, ho và nhập viện ở Vũ Hán hôm 26/12/2019. Trung tâm Thượng Hải có quan hệ hợp tác với Bệnh viện trung ương Vũ Hán. Bệnh nhân được xác định là một tiểu thương 41 tuổi ở chợ bán buôn hải sản Huanan tại Vũ Hán, nơi được cho là mắt xích quan trọng giúp virus lây lan trong giai đoạn đầu bùng phát dịch.

Phòng thí nghiệm là cơ sở an toàn sinh học cấp ba, cấp cao thứ hai và được Cơ quan đánh giá cấp phép của Trung Quốc thẩm định hàng năm vào ngày 5/1. Cơ sở cũng được giao tiến hành nghiên cứu về virus corona hôm 24/1. Hiện nay, chưa rõ lệnh đóng cửa phòng thí nghiệm có liên quan tới việc công bố trình tự gene trước cơ quan chức năng hay không. Lệnh đóng cửa được Ủy ban Y tế Thượng Hải ban hành. Cơ quan này chưa đưa ra phản hồi về vụ việc.

An Khang (Theo SCMP )

Bộ Y tế yêu cầu cách ly nghiêm túc người về từ vùng dịch

Theo thông tin từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, tình hình dịch Covid-19 trên thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, có xu hướng lây lan nhanh, rộng trên nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ. Tính đến ngày 29/2, thế giới đã ghi nhận hơn 85.000 ca tại 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có 2.920 trường hợp tử vong.

Một số quốc gia có số mắc cao như Trung Quốc, Hàn Quốc, Italy và Iran. Do đó, nguy cơ cao dịch bệnh Covid-19 sẽ tiếp tục xâm nhập vào nước ta và có thể ghi nhận trường hợp mắc mới trong thời gian tới.

Bộ Y tế yêu cầu các tỉnh, thành phố tiếp tục thực hiện nghiêm túc việc cách ly y tế đối với người nhập cảnh về từ các vùng dịch. Cụ thể, tất cả người nhập cảnh từ các quốc gia đang có dịch (Trung Quốc, Hàn Quốc, Italy, Iran) phải thực hiện việc khai báo y tế và kiểm dịch y tế tại cửa khẩu. Những người có dấu hiệu sốt, ho, khó thở được chuyển ngay tới các cơ sở y tế để cách ly và thực hiện xét nghiệm.

Tại các cơ sở cách ly tập trung, căn cứ tờ khai y tế và các biện pháp nghiệp vụ tiến hành phỏng vấn phiên dịch để xác minh trường hợp, áp dụng các hình thức cách ly cho phù hợp.

Việc xác định địa chỉ lưu trú tại quốc gia đang có dịch của người nhập cảnh vào Việt Nam phải được gia đình, đối tác làm việc tại Việt Nam xác định và cam kết khi về địa phương, nơi làm việc phải được tiếp tục theo dõi sức khỏe.

752 người từ Hàn Quốc, Trung Quốc về nước được cách ly tại Trường quân sự, Bộ Tư lệnh thủ đô, ở thị xã Sơn Tây, Hà Nội. Ảnh: Võ Hải.

Theo Bộ Y tế, xác định trường hợp nhập cảnh từ quốc gia đang có dịch (Trung Quốc, Hàn Quốc, Italy, Iran) để áp dụng các hình thức cách ly cụ thể. Các trường hợp đến, đi qua vùng dịch hoặc tiếp xúc gần với người có biểu hiện (sốt, ho, khó thở), phải cách ly tập trung.

Người đến, đi qua các khu vực không thuộc các vùng dịch, sẽ cách ly tại nhà, nơi lưu trú.

Đối với tổ bay, các hãng vận chuyển hàng không áp dụng các biện pháp phòng hộ cá nhân và tự theo dõi sức khỏe tại nơi làm việc hoặc nơi lưu trú. Nếu có các dấu hiệu sốt, ho, khó thở phải đến ngay các cơ sở y tế để cách ly, khám, xét nghiệm theo quy định.

Người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam với mục đích chính thức (sử dụng hộ chiếu ngoại giao, công vụ), cũng phải được giám sát, kiểm tra sức khỏe và cách ly theo hướng dẫn.

Sau khi sàng lọc, những trường hợp không phải cách ly tập trung thì Sở Y tế nơi tổ chức cách ly, lập danh sách và gửi văn bản đến các địa phương người phải cách ly trú để giám sát cách ly tại nhà, nơi lưu trú đủ 14 ngày.

Tại Việt Nam, tính đến ngày 29/2 ghi nhận 16 trường hợp mắc, đều đã khỏi. 16 ngày nay không ghi nhận trường hợp mắc mới. Số trường hợp nghi ngờ đang theo dõi, cách ly là 81 (trong đó có 51 trường hợp mới trong ngày, 30 trường hợp cũ tiếp tục theo dõi. Tổng số người có tiếp xúc gần và đi về từ vùng dịch đang được theo dõi sức khỏe là 6.009.

Lê Nga

Chiếm tài khoản Facebook để mạo danh vay tiền

Đây là lần thứ hai trong vòng hai ngày tài khoản Facebook của chị Trần Thị Thu Phương, cán bộ quản lý tại một công ty truyền thông, bị kẻ xấu chiếm quyền sử dụng. Song rất may chỉ sau gần một giờ, Phương đã lấy lại được tài khoản.

Sự cố bắt đầu vào trưa 26/2 khi Phương nhận được tin nhắn messenger từ một người bạn nhờ vào bình chọn cho cháu gái tham dự cuộc thi giọng hát dành cho trẻ em. Phương truy cập vào đường link đính kèm, làm theo chỉ dẫn trong đó có việc điền tên đăng nhập, mật khẩu Facebook trước khi vào bình chọn. Một phút sau, Phương mất quyền sử dụng tài khoản Facebook của mình.

Hacker nhắn tin cho nhiều bạn bè trên Facebook của chị Phương để vay tiền, chuyển vào tài khoản Do Van Tung mở tại ngân hàng ACB. Nhiều người khi nhận được tin nhắn đã gọi điện thoại lại cho Phương để hỏi cụ thể vì bất ngờ, lần đầu tiên nhận được đề nghị vay tiền. Song một cô bạn do nghĩ Phương cần gấp đã chuyển ngay mà không chút nghi ngờ.

Sau vài giờ lấy lại được tài khoản khi nhờ chuyên gia can thiệp, chị Phương phát hiện bị kẻ xấu đổi hết thông tin cá nhân đã đăng ký như email, số điện thoại. Đã sử dụng lại tài khoản bình thường song chỉ hai ngày sau, chị lại bị mất lần thứ hai, nghi do đã không cài đặt xác thực mật khẩu hai lớp.

Phương đoán những kẻ "tấn công" có chủ đích khi nhằm vào chị. Ngôn từ thể hiện trong các tin nhắn trao đổi được các nạn nhân đánh giá là "giống y hệt" nên không ai có thể ngờ. "Tôi rất buồn khi bị lợi dụng uy tín để lừa vay tiền. Mấy ngày nay, tôi mất nhiều thời gian giải thích cho hàng trăm bạn bè trên Facebook về sự cố này", Phương nói.

Không chỉ chiếm đoạt tiền, hacker còn gửi đường link bình chọn chứa mã độc tới một số bạn bè của Phương. Khi nhận được tin nhắn từ Facebook Phương hôm 26/2, chị Trang chút không nghi ngờ, mở ngay đường link để tham gia bầu chọn và cũng bị mất quyền sử dụng tài khoản Facebook. Qua lịch sử tin nhắn trước đó, hacker đã mạo danh Trang để trò chuyện với một số người bạn, trong đó có việc vay tiền, nhờ mua thẻ điện thoại và cả đòi nợ.

Khi nhận được tin nhắn với nội dung "em trả tiền hàng luôn qua tài khoản này cho chị với", một người bạn của chị Trang đã chuyển 60 triệu đồng. Khi biết bị lừa, người này ra ngân hàng vừa chuyển tiền đến để nhờ can thiệp thì được biết sau khi nhận được tiền, chủ tài khoản đã chuyển hết tiền đi. Tổng cộng 6 người bạn của Trang đã bị lừa chuyển 154 triệu đồng.

Giao diện lừa đảo hacker tạo ra để chiếm tài khoản của chị Phương.

Hiện tượng đánh cắp tài khoản Facebook để lừa tiền diễn ra thường xuyên. Hôm qua, ngày 28/2, Công an huyện Như Xuân (Thanh Hoá) bắt ba thanh niên quê Quảng Trị đã chiếm quyền điều khiển các tài khoản Facebook của trang cộng đồng người Việt tại Nhật Bản, Singapore bằng cách dò mật khẩu hoặc lập Facebook giả mạo có giao diện giống.

Lấy được thông tin cá nhân, lịch sử trò chuyện của từng chủ tài khoản, những thanh niên giỏi công nghệ thông tin này đã mạo danh gửi tin nhắn cho người thân của họ tại Việt Nam để vay tiền, nhờ mua đồ, mua thẻ điện thoại hoặc gửi tiền sang để đóng học phí... Trong tháng 2, ba nghi phạm đã lừa đảo hàng trăm người với gần 4 tỷ đồng.

Ba nghi phạm bị Công an Thanh Hóa bắt.

Bộ Công an cảnh báo chủ tài khoản Facebook chỉ nên đăng nhập tài khoản trên website chính thức của Facebook. Người dùng nên cài đặt mật khẩu có yếu tố bảo mật cao và hạn chế sử dụng các thông tin như họ tên, biệt danh, ngày tháng năm sinh để cài đặt mật khẩu; luôn cài đặt mã xác thực hai yếu tố qua điện thoại hoặc hòm thư điện tử tin cậy...

Khi nhận được tin nhắn vay tiền, mua thẻ điện thoại..., bạn cần gọi điện thoại trực tiếp cho chủ tài khoản Facebook để xác minh.

Nhà chức trách cảnh báo, phiên dịch người dùng không nên để công khai số điện thoại, email, ngày tháng năm sinh, số chứng minh thư nhân dân dùng để đăng ký Facebook; cẩn trọng khi đăng nhập Facebook từ một ứng dụng, "cửa sổ" nào đó mà không phải trình duyệt tin cậy. Bạn đặc biệt cảnh giác với các đường link mà khi mở yêu cầu nhập mật khẩu.

Phạm Dự - Bảo Hà

Liverpool đứt mạch bất bại

Bàn thắng: Sarr 54', 60', Deeney 72'.

Sarr (áo vàng) mở tỷ số bằng cú dứt điểm cận thành. Ảnh: REX.

Trước chuyến hành quân tới sân Vicarage Road, nhiều tín hiệu báo động được gửi tới Liverpool. Họ thua Atletico 0-1 ở lượt đi vòng 1/8 Champions League, và phải nhờ may mắn trợ giúp để thắng ngược West Ham. Jurgen Klopp cẩn trọng, tung đội hình mạnh nhất, dù phải làm khách của Chelsea ở vòng năm Cup FA bốn ngày nữa. Dẫu vậy, đội giữ đỉnh bảng Ngoại hạng Anh chơi lép vế và chỉ có một cú sút trúng đích suốt 90 phút.

Trái với Liverpool, Watford đang nỗ lực cóp nhặt từng điểm để đua trụ hạng. Thầy trò Nigel Pearson từng thua "The Kop" 0-2 ở giai đoạn một, không thắng trong sáu trận gần nhất trên mọi đấu trường. Nhưng trước Liverpool đang gặp vấn đề về phong độ, quyết tâm của đội chủ nhà giúp họ có chiến thắng vang dội, đồng thời chấm dứt giấc mộng trở thành CLB thứ hai bất bại cả mùa khi vô địch Ngoại hạng Anh, sau Arsenal năm 2004.

Deeney khép lại ngày buồn của Liverpool khi tận dụng triệt để sai lầm của Alexander-Arnold. Ảnh: PA.

Ác mộng mở ra với Liverpool ở giữa hiệp hai, chỉ một phút sau khi đội khách có cú sút trúng đích duy nhất trong 90 phút. Virgil Van Dijk chọc khe vào nách trái cho Andrew Robertson băng lên sút chìm từ góc hẹp, nhưng thủ thành Ben Foster kịp đẩy ra. Ở pha triển khai bóng ngay sau đó của "Ong bắp cày", hàng thủ đội khách lơi lỏng. Ba cầu thủ áo đỏ đứng im nhìn Abdoulaye Doucoure chạy ra sau, đón tình huống bóng nẩy qua đầu Dejan Lovren, trước khi chuyền ngang để Ismaila Sarr đệm bóng cận thành.

Sáu phút sau, hàng thủ Liverpool lại thiếu tập trung. Họ không quan sát Sarr và dâng lên quá cao khi bóng được tranh chấp ở biên. Đường chọc khe xoáy của Troy Deeney đặt Sarr vào khoảng trống mênh mông để phát huy lợi thế tốc độ, trước khi tiền đạo dịch vụ biên dịch người Senegal hoàn tất cú đúp bằng cú lốp bóng qua đầu Alisson Becker.

Jurgen Kloop vội vã tăng cường hàng công bằng cách đưa vào sân thêm tiền đạo Divock Origi và một cầu thủ chuyền bóng tốt là Adam Lallana. Một phút sau khi vào sân, Lallana vuốt bóng dội cột dọc khung thành Watford. Nhưng khi số CĐV ít ỏi của đội khách chưa hết tiếc thì Trent Alexander-Arnold mắc sai lầm. Nguồn cảm hứng chính trong mùa 2019-2020 của "The Kop" chuyền về bất cẩn để Sarr cướp được, rồi chuyền ngược trở lại cho Deeney. Cú đặt lòng của tiền đạo 31 tuổi vừa đủ qua tầm cản phá của Alisson, rồi bay vào lưới.

Nỗi thất vọng của cầu thủ Liverpool (áo đỏ). Ảnh: AP.

Trận đấu tối 29/2 là lần hiếm hoi Liverpool nhập cuộc yếm thế so với đối thủ. Trong khoảng 15 phút đầu, ba lần khung thành của Alisson bị uy hiếp bởi những nỗ lực từ Gerard Deulofeu. Cựu cầu thủ Barca liên tục xuyên thủng cánh phải đội khách bằng tốc độ và những pha đi bóng lắt léo. Dù vậy, số 7 Watford không may chấn thương giữa hiệp một và phải rời sân sớm.

Có đủ bộ ba Fimirno, Salah, Mane trên hàng công nhưng phải tới phút 20, Liverpool mới có cú dứt điểm đầu tiên, sau đường bấm bóng của Alex Oxlade-Chamberlain và nỗ lực xoay người của Salah. Tuy nhiên, đó cũng là lần uy hiếp duy nhất của "The Kop" trong hiệp một. Họ thiếu tốc độ và quyết tâm trước hàng thủ nhiều lớp, được tổ chức tốt của Watford.

Phương án hiệu quả nhất giúp Liverpool phá những hàng thủ kiên cố mùa này - đánh biên - không phát huy tác dụng khi bộ đôi tiền vệ trụ Etienne Capoue và Will Hughes liên tục dạt sang hai cánh. Riêng Capoue và hậu vệ trái đá cùng cánh Adam Masina chín lần nỗ lực tắc bóng để ngăn những pha tạt bóng của Alexander-Arnold. Hệ quả, cả hai hậu vệ biên Liverpool không một lần có đường chuyền cho đồng đội dứt điểm.

Deeney, Doucoure và Sarr - ba nhân vật chính giúp Watford thắng Liverpool. Ảnh: AFP.

Liverpool không phải đội giỏi chuyển lợi thế cầm bóng thành cơ hội ghi bàn, và Watford mô phỏng lại những gì Man Utd đã làm trước Liverpool, trong lần mất điểm duy nhất của chủ sân Anfield trước vòng 28. Tại Vicarage Road, đội bóng áo đỏ cầm bóng 71%, nhưng hầu hết là những đường chuyền qua lại ở giữa sân và không tạo ra được nguy hiểm.

Trong vòng 10 ngày, Liverpool hai lần bị hạ bởi những đội chơi phòng ngự và biết tận dụng những pha dàn xếp để ghi bàn. Klopp cần sớm phải giải quyết vấn đề này, nếu ông muốn bảo vệ thành công danh hiệu Champions League.

Đội hình thi đấu

Watford: Foster, Femenia, Kabasele, Catchart, Masina, Capoue, Hughes, Sarr (Pussetto 82'), Doucoure (Chalobah 89'), Deulofeu (Pereyra 37'), Deeney.

Dự bị không sử dụng: Gomes, Gray, Dawson, Welbeck.

Liverpool: Alisson, Alexander-Arnold, Lovren, Van Dijk, Robertson, Fabinho, Wijnaldum (Lallana 61'), Oxlade-Chamberlain (Origi 65'), Mane, Salah, Firmino (Minamino 79').

Dự bị không sử dụng: Adrian, Matip, Hoever, Jones.

Thắng Nguyễn

Tỷ lệ tử vong do Covid-19 theo lứa tuổi

Nghiên cứu của CDC thực hiện bằng cách phân tích 72.314 ca mắc ở đại lục, cho thấy hơn 80% bệnh nhân mắc nCoV chỉ có biểu hiện bệnh nhẹ.

Khi đã nhiễm virus, trong các bệnh nhân ở nhóm tuổi 80 trở lên có 14,9% tử vong, các bệnh nhân tuổi 70 là 8%.

Bênhh nhân tuổi 50-59 có tỷ lệ tử vong 1,3%, cao gấp ba lần những người tuổi 40.

Thanh niên lứa tuổi 30 cũng như nhóm từ 10 đến 19 tuổi, tỷ lệ tử vong do virus này là 0,2%. Nghiên cứu không xét đến tỷ lệ tử vong ở trẻ dưới 10 tuổi. Nhóm này cũng chiếm phần rất ít trong tổng số bệnh nhân, ở mức chưa đến 1%.

Số lượng bệnh nhân trong nghiên cứu này là lớn nhất tính đến nay.

Lý giải về các con số, CDC cho hay tỷ lệ tử vong ở nhóm bệnh nhân 70-80 tuổi là vì hầu hết các cụ có bệnh sẵn. Người mắc bệnh tim bị tăng 10% nguy cơ chết nếu mắc Covid-19, ở người tiểu đường là 7%.

Tỷ lệ tử vong ở các bệnh nhân nam là 2,8%, nữ 1,7%, theo nghiên cứu trên bệnh nhân Trung Quốc. Tỷ lệ tính chung cả hai giới là 2,3%. Các nhà khoa học cho rằng có một số yếu tố lý giải vì sao nam dễ đầu hàng hơn nữ trước nCoV: nữ giới về mặt tự nhiên có đáp ứng miễn dịch tốt hơn nam đối với các lây nhiễm hệ hô hấp; nữ hút thuốc ít hơn nhiều so với nam.

Tổ chức Y phiên dịch tế Thế giới hôm qua khuyến cáo bổ sung, những người trên 60 với các bệnh nền ở tim mạch, hôhấp và tiểu đường dễ tiến triển nặng nếu nhiễm virus, cần tránh khu vực đông người.

Lê Cầm (Theo Hill )

Huế mùa hoa gạo

Cây hoa gạo tại khu vực cầu Dã Viên nở rộ. Khu vực này hiện có bốn cây hoa gạo đỏ, do Trung tâm công viên cây xanh Huế chăm sóc. “Hoa gạo thường nở vào tháng 3, nhưng năm nay do ảnh hưởng thời tiết nên nở sớm”, nhiếp ảnh gia Kelvin Long (Huế), tác giả bộ ảnh, cho biết.

Cây hoa gạo bên vọng lâu nhìn từ cầu Dã Viên - nối liền đường Lê Duẩn với Bùi Thị Xuân.

Tán cây hoa gạo tô điểm cho vẻ đẹp công trình Quan Tượng Đài. Đài thiên văn cổ duy nhất còn tồn tại của Việt Nam được xây dựng từ triều Nguyễn, thuộc phường Thuận Hòa, TP Huế. Công trình gồm phần nền đài và kiến trúc bên trên có tên là đình Bát Phong (ảnh) với 8 cạnh, 2 tầng mái, được chống đỡ bằng 12 cột gỗ.

Sắc đỏ hoa gạo tại khuôn viên Cung An Định, công trình kiến trúc nghệ thuật độc đáo của triều Nguyễn được xây dựng vào đầu thế kỷ 20, nằm bên bờ sông An Cựu.

Mùa hoa gạo nở cũng là lúc du khách và các gia đình đến check-in, chụp ảnh.

Ngoài Huế, cây hoa gạo được trồng nhiều ở công viên, đường phố, vỉa hè, làng quê hay những công trình tâm linh như đền, chùa tại các địa phương như Quảng Ngãi, Hà Nội, Sơn La, Hà Giang.

Hoa gạo nở có 5 cánh, mùa hoa kéo dài gần một tháng và rụng dần trước khi cây ra lá non. Loài hoa này được biết đến với nhiều tên gọi khác như mộc miên, pơ lang.

Thân cây gạo cao hơn 10 m, trên thân có nhiều gai.

Những bông hoa gạo đầu mùa phiên dịch rụng xuống trong khuôn viên Trung tâm Văn hóa Thông tin tỉnh Thừa Thiên - Huế ở đường Hùng Vương.

Tán hoa gạo nở từng chùm đỏ tươi trên nền trời xanh. Những cành hoa gạo mùa này còn thu hút các loài chim đến hút mật.

Huỳnh Phương

Ảnh: Kelvin Long

Chống dịch ở khu phố đông người nước ngoài

Thành phố Suwon quê hương ông cách tâm dịch Deagu gần hai giờ tàu tốc hành. Căn hộ và nhà hàng của Kim đều nằm trong khu đô thị Mễ Trì, Nam Từ Liêm - quận có gần 9.300 người Hàn Quốc đang làm việc và sinh sống. Phố Đỗ Đình Thiện và Trần Văn Lai song song nhau dài khoảng một km, còn được gọi là "phố Hàn Quốc" khi có đến hơn 30 nhà hàng, quán cà phê phong cách xứ kim chi.

Gia đình bốn người gồm vợ chồng Kim và hai con hủy các chuyến thăm bạn bè cuối tuần. Người đàn ông 50 tuổi hạn chế tham gia các hoạt động hội nhóm đồng hương. Kim đã ở Việt Nam bốn năm và hai năm qua chưa từng về Hàn Quốc. Khi nghe tin quê nhà bùng nổ dịch bệnh với tốc độ chóng mặt, Kim gọi điện cho người thân, bạn bè mỗi ngày để hỏi thăm tin tức. May mắn là trong số họ chưa ai dính nCoV.

Ở bên này, Kim cũng tự trang bị cho gia đình khẩu trang khi đi ra đường, rửa tay ngay mỗi lúc về nhà. Chung cư ông đang sống để sẵn chai dung dịch, nhắc nhở cư dân sát khuẩn trước khi lên căn hộ. Trong thang máy, bảng nút ấn các tầng được dán màng bọc, chi chít tờ thông báo bằng tiếng Hàn lẫn tiếng Anh. Mỗi lần bước vào thang máy, Kim đọc được sự nghi ngại qua ánh mắt của những người đi chung. Ông kéo cao khẩu trang, nhanh chóng rời đi khi thang mở ra. "Đó là những điều ngoài mong muốn", ông nói.

Chung cư có nhiều người nước ngoài sinh sống dán thông báo bằng nhiều thứ tiếng Anh, Hàn, Trung, Nhật để người ra vào nắm được quy định phòng dịch. Ảnh: Ngọc Thành.

Cách ông chủ Kim gần 3 km, ông Nguyễn Quang Khánh, thành viên ban quản lý một chung cư cao cấp ở phường Trung Hòa (quận Cầu Giấy) cũng tất bật với "chiến dịch" phòng chống Covid – 19 cho hàng nghìn cư dân. Chung cư nằm trên đường Hoàng Đạo Thúy gồm ba tòa nhà có gần 100 người Hàn Quốc, Nhật Bản đang lưu trú. Phần lớn họ là nhân viên ngoại giao, chủ nhà hàng và quản lý cao cấp của doanh nghiệp.

Một tuần nay, công việc đầu tiên mỗi ngày của ông Khánh là nộp tập phiếu điều tra phục vụ phòng chống dịch cho cảnh sát khu vực phường Trung Hòa. Phiếu được in bằng nhiều thứ tiếng Việt, Anh, Hàn, Nhật, Trung, gồm những thông tin cơ bản như địa chỉ tạm trú, số điện thoại, quốc tịch, hộ chiếu, đến từ địa phương nào, ngày gần nhất nhập cảnh vào Việt Nam, đã được cư dân ngoại quốc điền đầy đủ thông tin. Công an phường giữ bản photo và ban quản trị tòa nhà giữ bản gốc.

Đầu tháng 2 khi dịch bùng phát ở Vũ Hán , việc điều tra thông tin được ghi chép bằng tay bởi tòa nhà chỉ có hơn chục khách Trung Quốc. Ông Khánh cùng bảo vệ, lễ tân đi gõ cửa từng căn hộ có người Trung Quốc để hỏi về lịch trình di chuyển. 5 khách đi từ vùng dịch đã thực hiện cách ly tại nhà 14 ngày. Họ không ra khỏi chung cư và gọi đồ ăn mang đến tận phòng. Quá trình cách ly có sự giám sát của chính quyền, bảo vệ thông qua các camera đặt ở hành lang.

Từ đầu tháng 2, ông Hà Kim Thành có thêm một nhiệm vụ mới là kiểm tra thân nhiệt khách ra vào toà nhà, nhắc nhở họ đeo khẩu trang, sát khuẩn tay. Việc này được thực hiện nghiêm ngặt hơn gần đây. Trong ca làm việc kéo dài 12 tiếng mỗi ngày, người bảo vệ già tiếp xúc với hơn trăm lượt khách, một nửa là cư dân ngoại quốc. Thông qua cuốn sổ ghi chép, ông nắm rõ họ tên, chứng minh nhân dân, ngày giờ ra, vào, nơi đến và mục đích đến của họ.

"Thân nhiệt từ 37 đến 37,5 độ C là mức cân nhắc, sẽ lưu lại sổ. Cao hơn 37,5 độ C là mức cảnh báo, hạn chế vào. Còn dưới 37 độ C được vào thăm người thân, dạy học, sử dụng dịch vụ bình thường", ông Thành nhắc lại thông tin được tập huấn.

Bốn ngày trước, một lái xe taxi cần lên phòng ở của khách để trợ giúp chuyển đồ. Sau hai lần đo thân nhiệt đều ghi nhận 37,6 độ C, ông Thành kiên quyết từ chối cho vào toà nhà. Vị khách lưu trú trong chung cư phải tự mình xách đồ xuống sảnh. Người bảo vệ chấp nhận bị phàn nàn vì sự bất tiện, nhưng "quy tắc phòng dịch không có ngoại lệ, phải kiên quyết để ngăn ngừa cho cộng đồng".

Ông Hà Kim Thành, bảo vệ chung cư giữ khách ngoại quốc lại để đo thân nhiệt rồi mới cho vào toà nhà. Ảnh: Ngọc Thành.

Thấy thanh niên ngoại quốc bước vào sảnh của tòa nhà, ông Thành vội giơ tay ra dấu đo thân nhiệt, chỉ dẫn lấy nước sát khuẩn tay và bấm thang máy lên tầng 18. Khi bước ra hành lang, bắt gặp hai phụ nữ trong bộ đồ bảo hộ lao động đang dùng bình xịt phun khử trùng toàn bộ khu vực lối đi và tường nhà. Người thanh niên cúi đầu chào, giơ tay làm dấu "like". Cư dân tòa nhà, nhiều tuần nay đã quen với hình ảnh này.

Ông Thành không phải là người duy nhất của chung cư có thêm nhiệm vụ mới. Tổ vệ sinh 16 nhân viên chia làm hai ca sáng, chiều cũng được tập huấn phun dung dịch khử trùng cho toàn bộ hành lang và tường, thang máy của ba tòa nhà, mỗi tuần hai lần.

Hiện toà nhà chưa phát hiện cư dân Hàn Quốc nào đến từ vùng dịch và phải cách ly. Nhưng thi thoảng, ông Khánh vẫn nhận được điện thoại của người Việt Nam thông báo "chồng hàng xóm là người Hàn Quốc mới đi xa về". Kiểm tra thông tin, ông hồi đáp rằng trường hợp đó sang Việt Nam từ ngày mùng 4 Tết (28/1) khi Hàn Quốc chưa bùng phát dịch, qua 14 ngày sức khỏe vẫn bình thường và dặn dò cư dân "hãy yên tâm".

"Người Hàn Quốc ở đây đa số cư trú lâu dài, ít khách vãng lai. Họ hợp tác chứ không có phản ứng gay gắt", ông Khánh nói và cho hay việc kiểm soát thông tin của khách nước ngoài đơn giản bởi họ có hộ chiếu và khai báo nhập cảnh.

Ông mong dịch bệnh qua mau để khách lại lấp đầy các căn hộ trống. Với giá thuê khoảng 1.500 USD/tháng, lượng khách Hàn Quốc có thể chiếm gần trăm căn hộ trong tòa nhà thời điểm không có dịch.

Phun khử trùng trong chung cư có nhiều người nước ngoài sinh sống. Ảnh: Ngọc Thành.

Cầu Giấy có hơn 5.800 người ngoại quốc đang lưu trú và 50% trong số đó đến từ Hàn Quốc. Trung Hòa là phường tập trung nhiều cư dân Hàn Quốc nhất quận Cầu Giấy, với gần 1.900 người. Công dân thuộc các nước đã ghi nhận dịch Covid-19 như Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore, Italy... khoảng hơn 500 người.

Với quy mô hơn 53.000 dân sinh sống trên 51 tổ dân phố, trách nhiệm tham gia kiểm soát dịch bệnh khiến điện thoại của ông Nguyễn Hải, Phó chủ tịch phường Trung Hòa những dịch vụ biên dịch ngày này không khi nào tắt.

Ông Hải phải luôn trong trạng thái sẵn sàng nhận điện thoại, để cùng nhân viên y tế xuống nhà dân khi có phản ánh về những tình huống bất thường. Trong tuần, lực lượng y tế, công an và cán bộ ủy ban chia thành các tổ đi rà soát tình hình người nước ngoài cư trú, tinh thần là "không bỏ sót một thông tin nào". Hiện phường ghi nhận 53 người thuộc diện phải theo dõi sức khoẻ tại nhà do nhập cảnh từ Hàn Quốc hoặc từng đi qua Hàn Quốc.

Hơn 21h, trên "phố Hàn Quốc" ở khu đô thị Mễ Trì chỉ có vài thanh niên đi chơi đêm về với chiếc khẩu trang che kín mặt. Trong quán của Kim, khách ngồi kín 6 bàn tầng một và bỏ trống tầng hai. Người vợ bê đồ ăn, trong khi ông Kim đứng quầy tính tiền. Quản lý người Việt ở trong bếp nướng thịt. Cửa hàng 25 nhân viên phục vụ cắt giảm chỉ còn 10 người, chia hai ca làm việc. Từ đầu tháng hai, anh chàng quản lý đã phải đăng tin lên vài hội nhóm để hút thêm khách Việt. Ngày hôm qua (28/2), cửa hàng chỉ đón một bàn khách duy nhất, dù mở cửa từ 11h đến 22h đêm.

Dù doanh thu bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh, song Kim dự định vẫn sẽ ở lại Việt Nam duy trì cửa hàng và tránh dịch. Ông không có ý định trở về Hàn Quốc trong thời gian này. "Tôi thấy an toàn khi ở đây", ông không biết người khác nghĩ thế nào, riêng ông cảm nhận cuộc sống vẫn trôi qua bình thường.

Theo thống kê, Hà Nội hiện có trên 22.000 người Hàn Quốc, 9.000 người Nhật và hơn 2.000 người Trung Quốc sinh sống. Người nước ngoài thường lưu trú tại các chung cư cao cấp, tập trung nhiều nhất ở các quận Thanh Xuân, Cầu Giấy, Nam Từ Liêm.

Tính đến 28/2, thành phố tiếp nhận hơn 2.700 người từ Hàn Quốc về sân bay Nội Bài. Hiện còn 2.023 người đến hoặc đi qua Hàn Quốc nhập cảnh vào Hà Nội trong 14 ngày đang ở cộng đồng. Trong đó đi từ thành phố Daegu là 33 (21 người Việt và 11 người Hàn), từ khu vực Bắc Gyeongsang là 19 người (11 người Việt và 8 người Hàn).

Thanh Lam - Hoàng Phương